MBd1

Czynny wówczas wagon MBd1-133 w 1994 roku w Nowym Dworze Gdańskim

Czynny wówczas wagon MBd1-133 w 1994 roku w Nowym Dworze Gdańskim

2-osiowe wagony motorowe typu Mw63 były budowane w latach 1963-1970 w warsztatach Żuławskich Kolei Dojazdowych w Lisewie, łącznie powstało 15 takich wagonów.  Ze względu na prostsze procedury dopuszczenia do ruchu oficjalnie były to jedynie przebudowane wagony osobowe. W rzeczywistości większość z nich powstała w Lisewie od zera.

Uproszczona dokumentacja powykonawcza nie była zgodna dla całej serii, zaś każdy wagon różnił się od pozostałych. W ten sposób w jednej serii znalazły się wagony jedno- oraz dwukierunkowe, z różnym układem drzwi wejściowych i o różnych rozwiązaniach układu napędowego, pneumatycznego i elektrycznego.

Cała seria stała się charakterystycznym elementem kolei na których pracowały, to jest: Żuławskiej, Kwidzyńskiej i Hrubieszowskiej. Ze względu na małą pojemność wagony te niemal zawsze kursowały z wagonami doczepnymi, zwykle typu 3Aw. Kres ich służbie położył spadek przewozów pasażerskich, likwidacja wspomnianych kolei  i import nowych wagonów motorowych z Rumunii. Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych część wycofanych z ruchu liniowego wagonów MBd1 przeniesiono do pracy pomocniczej jako drezyny.

Opis techniczny

Wagon posiada bardzo klasyczne rozwiązania konstrukcyjne, które już w chwili wykonania nie grzeszyły zbytnio nowoczesnością.

Napęd

Silnik wagonu MBd1-133

Silnik wagonu MBd1-133

Do napędu wagonu pierwotnie zastosowano wysokoprężny silnik S-59, będący zarazem najnowocześniejszym elementem całej konstrukcji. Był to świeżo zaprojektowany silnik przeznaczony do napędu samochodów Star. Później w trakcie eksploatacji wymieniono zużyty silnik na nowy. Tym razem był to silnik SW400, czyli tak zwany mały Leyland produkowany w Andrychowie. Silnik ten zblokowany jest wraz z tarczowym sprzęgłem oraz 5 biegową skrzynką przekładniową produkcji FPS Tczew na licencji ZF. Wał z przegubami kardana łączył skrzynkę biegów ze skrzynią rozdzielczo-nawrotną zabudowana w środku długości wagonu. Stąd dwa wały napędowe przekazywały moment obrotowy na przekładnie osiowe obu zestawów kołowych. Przekładnie te były skonstruowane z wykorzystaniem uzębienia przekładni głównych samochodu Star 20.

Hamulec

Wagon posiada hamulec powietrzny oraz dodatkowy hamulec ręczny. Oba układy są wzajemnie powiązane i poprzez układ dzwigni oraz wieszaków przekazywały siłę na żeliwne klocki hamulcowe oddziałujące bezpośrednio na powierzchnię toczną kół.  Ciekawostką jest to, że hamulec ręczny był zabudowany z obu stron wagonu.

Powietrza niezbędnego do hamowania pojazdu dostarczała sprężarka zamocowana w specjalnym koszu pod spodem wagonu.

Nadwozie

Nadwozie zbudowane jest ze szkieletu wykonanego z profili hutniczych, do którego przy pomocy drewnianych wstawek zamocowano wewnętrzne poszycie wagonu. Zewnętrzne stalowe poszycie było przyspawane do szkieletu z wykorzystaniem płaskowników maskujących.

Wagon posiada dwa odsuwane drzwi wejściowe pozwalające na wygodne zajęcie miejsca w przedziale pasażerskim. Z obu stron wagonu wydzielone były przedziały maszynisty i kierownika pociągu. Okna boczne były opuszczane na pasach parcianych, zaś okna czołowe oraz okna w drzwiach oraz obok nich były stałe.

kreska

MBd1-133

Aktualny stan wagonu

Aktualny stan wagonu

Znajdujący się w Rogowie wagon MBd1-133 pierwotnie był dwukierunkowy i był eksploatowany na kolejach Zuławskiej i Kwidzyńskiej. Wagon posiada dwoje szerokich odsuwanych drzwi wejściowych do przedziału pasażerskiego. Na obu końcach wagonu wydzielone były przedziały sterownicze, przy czym w jednym z nich znajdowała się pokrywa silnika. W trakcie eksploatacji dość szybko zaniechano użytkowania kabiny “B” i wagon pracował jako jednokierunkowy. Wynikało to z kłopotliwego utrzymania długich cięgieł i linek do drugiej kabiny sterowniczej i faktu, że na kolejach, gdzie był eksploatowany, istniała możliwość obracania wagonu na stacjach końcowych.

Po wycofaniu z ruchu w 1994 roku wagon przekazano służbie drogowej w Nowym Dworze Gdańskim, gdzie wykorzystywano go jako drezynę. Wówczas wagon otrzymał oznaczenie Dkd 606 a w jego wnętrzu została usunięta ścianka działowa kabiny sterowniczej “B” celem umożliwienia maszyniście obserwowania szlaku podczas jazdy do tyłu wagonem kierowanym z kabiny “A”. Przy okazji zwiększyła się powierzchnia ładunkowa.

Po zamknięciu przez PKP ruchu na Gdańskiej KD w 1996 roku wagon ten, wraz z innym podobnym MBd1-137, został przesłany do Ełku. Tutaj nie był jednak użytkowany lecz stanowił źródło części zamiennych do sprawnego wówczas MBd1-137. Kilka lat później po raz kolejny zmienił przydział trafiając tym razem do Mławy, skąd w 2002 roku został odkupiony przez FPKW i zabrany do Rogowa. Tutaj został rozpoczęty jego gruntowny remont, jednak z powodu braku środków na zakup nowego silnika i jego wyposażenia prace zostały wstrzymane.

Do przywrócenia jego pełnej sprawności potrzeba między innymi:

  • wykonania naprawy głównej silnika,
  • zmontowania przekładni osiowych (ich naprawę wykonano we współpracy z ZNTK Mińsk Mazowiecki),
  • rekonstrukcji układu sterowania z drugiej kabiny,
  • rekonstrukcji układu pneumatycznego oraz elektrycznego,
  • naprawy blacharki i wymiany wewnętrznego poszycia nadwozia,
  • rekonstrukcji brakującej ścianki działowej.

do góry